Over Elektrogevoeligheid

Sommige mensen ervaren gezondheidsklachten als zij in de buurt komen van bronnen die elektromagnetische velden produceren. Dit wordt “elektrogevoeligheid” genoemd. Het gaat hierbij om bronnen binnenshuis en buitenshuis. Voorbeelden van gezondheidsklachten die mensen melden zijn hoofd-, spier- en gewrichtspijn, hartritmestoringen, huidproblemen, moeheid en concentratieproblemen.

De klachten die elektrogevoeligen ervaren, zijn reëel en kunnen ernstig zijn en de kwaliteit van leven nadelig beïnvloeden. Zij melden klachten bij blootstelling aan EMV ver beneden de geldende limieten. De oorzaak van de klachten is wetenschappelijk nog niet duidelijk. Er zijn drie mogelijke verklaringen denkbaar:
• De klachten worden veroorzaakt door EMV.
• De klachten hebben een psychische oorzaak.
• De klachten worden veroorzaakt door andere milieufactoren of ziekten.
Een combinatie van bovenstaande factoren is ook mogelijk. Onderzoek naar de oorzaken is lastig, onder andere doordat elektrogevoeligen onderling verschillen in de aard van de klachten en de bronnen waarbij ze die ervaren. De verwachting is dat verder onderzoek op de korte termijn geen duidelijkheid zal geven over de oorzaak. De hulpverlening moet daar rekening mee houden.

Het beperken van de blootstelling en het leren omgaan met de gezondheidklachten helpt om de klachten te verminderen. Bij sommige vormen van hulp worden daarbij door de elektrogevoelige of de hulpverlener nadelen gezien, waardoor een gevoel van miskenning en onbegrip kan ontstaan. Sommige hulpverleners zijn bezorgd dat het beperken van de blootstelling leidt tot een isolement van de elektrogevoelige, een verminderde aandacht voor andere mogelijke oorzaken en het onterecht bang maken van andere mensen. Daartegenover ervaren elektrogevoeligen dat bij het vermijden van de blootstelling de klachten verdwijnen. Zij beschouwen een eenzijdige aandacht voor gedragstherapie of het zoeken naar externe oorzaken anders dan EMV als beledigend en stigmatiserend. Ook versterkt het in hun ogen eventuele vooroordelen van hulpverleners.

Kennisbericht Elektrogevoeligheid
Het kennisbericht is bedoeld voor zowel elektrogevoeligen, hulpverleners en werkgevers als mensen die in hun naaste omgeving met elektrogevoeligheid te maken hebben. Mensen die gezondheidsklachten ervaren kunnen daarmee in eerste instantie terecht bij hun huisarts. Dit bericht gaat in op de gezondheidsklachten, de gevolgen van de klachten, het wetenschappelijk onderzoek en de hulp. Kenmerkende verschillen in visies worden toegelicht. Dit bericht is opgesteld na overleg met de Klankbordgroep EMV. Ter voorbereiding zijn er gesprekken gevoerd met maatschappelijke organisaties die te maken hebben met dit onderwerp.

Een elektrogevoelige zoekt hulp

Een publiekssamenvatting van het kennisbericht Elektrogevoeligheid

Stel u bent huisarts en bij u op het spreekuur komt een patiënt die de volgende gezondheidsklachten beschrijft: hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, hartritmestoringen, huidproblemen, moeheid en concentratieproblemen. De patiënt geeft aan dat hij deze klachten ervaart als hij in de buurt komt van hoogspanningslijnen, omroepzenders, mobiele telefoons en het WiFi modem thuis. Verder legt de patiënt uit dat zijn dagelijks functioneren inmiddels ingrijpend wordt beperkt door de gezondheidsklachten. Hij is al een aantal weken ziek thuis van zijn werk en hij komt nauwelijks nog de deur uit.

U onderzoekt de patiënt, maar dit levert geen duidelijk aanwijsbare oorzaak op voor de klachten die hij omschrijft. De patiënt zelf legt in zijn toelichting aan u duidelijk de relatie tussen zijn klachten en elektromagnetische velden. U weet dat de wetenschap nog geen duidelijkheid geeft over de gezondheidsklachten van elektrogevoeligen en dat deze duidelijkheid ook niet op korte termijn te verwachten is uit nog lopende of binnenkort startende onderzoeken. Dit geheel maakt dat u de oorzaak van de klachten niet kunt vaststellen. U kunt slechts uitgaan van de drie mogelijke verklaringen die er zijn voor de gezondheidsklachten:
– De klachten worden veroorzaakt door EMV.
– De klachten hebben een psychische oorzaak.
– De klachten worden veroorzaakt door andere milieufactoren of ziekten.
Een combinatie van bovenstaande factoren is ook mogelijk.

Uw patiënt wil, naast het vaststellen van de oorzaak van de klachten, graag uw hulp bij het verminderen van de klachten.

Hulpmaatregelen
Elektrogevoeligen geven zelf aan dat het beperken van de blootstelling in combinatie met het leren omgaan met de gezondheidsklachten helpt om hun klachten te verminderen.

Verminderen blootstelling
Het Kennisplatform is van mening dat het zinvol is om mensen te voorzien van informatie over de effectiviteit van maatregelen om de blootstelling te verminderen. Zo kunnen mensen zelf de meest zinvolle maatregelen nemen om hun blootstelling te beperken.Het verminderen van de blootstelling aan EMV bronnen in de privéomgeving is meestal het eenvoudigst. Het verwijderen van DECT telefoons en het vervangen van WiFi door kabels zijn goed uitvoerbaar. Een deel van de blootstelling aan EMV komt echter van bronnen buiten de privéomgeving. Goede afschermende maatregelen kunnen ingrijpend en kostbaar zijn. Bovendien blijken de maatregelen in de praktijk niet altijd effectief om de blootstelling daadwerkelijk te verminderen. Er zijn ook middelen verkrijgbaar die helemaal geen invloed hebben op de blootstelling.

Leren omgaan met de klachten en blootstelling
Voor het weerbaarder maken en het leren omgaan met de gevolgen van blootstelling aan EMV, kunnen mensen terecht bij een SOLK-poli. SOLK staat voor Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten. Meer informatie over SOLK is te vinden in het kennisbericht elektrogevoeligheid.

De huisarts kan verwijzen naar een SOLK-poli. Een kaart met SOLK-poli’s is te vinden op de website van het NOLK (Netwerk Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten): http://www.nolk.info/.

Wat is elektrogevoeligheid
Er is (nog) geen eenduidige definitie van elektrogevoeligheid. Zowel in de wetenschappelijke literatuur als in maatschappelijke discussies worden verschillende begrippen en omschrijvingen gebruikt. Hierdoor is het lastig om elektrogevoeligheid goed te beschrijven en te onderzoeken.Ondanks het ontbreken van een eenduidige definitie, is wel duidelijk dat met elektrogevoeligheid wordt bedoeld dat sommige mensen gezondheidsklachten ervaren als zij in de buurt komen van bronnen die elektromagnetische velden produceren. De klachten worden gemeld bij blootstelling ver beneden de geldende limieten.Voorbeelden van bronnen van elektromagnetische velden binnenshuis: elektrische apparaten zoals wekkerradio’s, elektrische dekens, DECT huistelefoons en mobiele telefoons.Voorbeelden van bronnen van elektromagnetische velden buitenshuis: antennes voor mobiele communicatie (zendmasten), omroepzenders en hoogspanningslijnen.

Infolijn van de stichting Elektrohypersensitiviteit (EHS)
De stichting Elektrohypersensitiviteit heeft als missie ‘mensen leren omgaan met elektromagnetische velden’. De stichting heeft een telefonische infolijn: 0900 – 9266 (kosten 15 cent per minuut boven het normale tarief).

Het Kennisbericht ‘Elektrogevoeligheid’ kunt u hier downloaden:

Download PDF

 

 

*SOLK-richtlijn = Multidisciplinaire richtlijn Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten en Somatoforme Stoornissen.