Onderzoeksmethoden

Maatschappelijk belang van wetenschappelijk onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek vergroot onze kennis en het begrip van de wereld om ons heen en het maakt inzichtelijk waarom bepaalde verschijnselen of problemen zich voordoen. Omdat we op basis van deze kennis persoonlijke besluiten en keuzes maken en maatschappelijk beleid ontwikkelen vormt wetenschappelijk onderzoek één van de bouwstenen van de maatschappij. Het is dan ook belangrijk dat wetenschappelijk onderzoek voldoet aan bepaalde kwaliteitseisen zodat de kans op onjuiste of onbruikbare onderzoeksresultaten zo klein mogelijk is. Een van de belangrijkste voorwaarden om dit te bereiken is het gebruik van goede wetenschappelijke onderzoeksmethoden.

Onderzoek naar elektromagnetische velden

Over onderzoek op het gebied van elektromagnetische velden en gezondheid verschijnen jaarlijks veel wetenschappelijke publicaties. Dit onderzoek heeft als doel de mogelijke effecten van elektromagnetische velden op de gezondheid vast te stellen en bestaande onzekerheden ten aanzien van het onderwerp weg te nemen. Het onderzoek wordt door de maatschappelijke organisaties die zich bezig houden met elektromagnetische velden en gezondheid op de voet gevolgd en in het publieke debat gebruikt.

Het Kennisplatform heeft de taak om de wetenschap over elektromagnetische velden te duiden. Dat doet het platform door het onderzoek in begrijpelijke bewoording te beschrijven en te plaatsen in de maatschappelijke context. Het kennisbericht ‘Wetenschappelijke onderzoeksmethoden’ laat zien welke wetenschappelijke kaders voor het Kennisplatform bepalend zijn bij het duiden van wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast kan dit kennisbericht een referentiekader vormen waar in toekomstige kennisberichten uit geput zal worden. Het kennisbericht is opgesteld in 2010 en herzien in 2014.

In dit kennisbericht wordt allereerst beschreven wat wetenschappelijk onderzoek is en welke stadia er in een wetenschappelijk onderzoek worden onderscheiden. Bij experimenteel onderzoek worden groepen vrijwilligers, patiënten of proefdieren blootgesteld aan een elektromagnetisch veld of een controlebehandeling en hun gedrag of lichaamseigenschappen gemeten. Bij epidemiologisch onderzoek worden ziektegegevens van mensen verzameld en vergeleken met de mate van blootstelling aan elektromagnetische velden in de woon- of werkomgeving. Bij de interpretatie van experimenteel en epidemiologisch onderzoek worden speciale statistische technieken gebruikt om te bepalen of een bevinding mogelijk op toeval berust.

Een belangrijk kenmerk van wetenschappelijk onderzoek is dat het gepubliceerd wordt in speciale wetenschappelijke tijdschriften nadat collega-wetenschappers de opzet, uitvoering, analyse en conclusies hebben gecontroleerd op juistheid en volledigheid. Omdat deze controle niet waterdicht en niet voor ieder tijdschrift identiek is, kunnen er kwaliteitsverschillen zijn tussen gepubliceerde onderzoeken. Als wetenschappers of wetenschappelijke organisaties een algemene conclusie willen trekken over de mogelijke risico’s van elektromagnetische velden, worden de relevante onderzoekspublicaties gerangschikt naar kwaliteit en relevantie voor de gezondheid van de mens. Pas als meerdere publicaties van voldoende kwaliteit uit verschillende onderzoeksgroepen aanwijzingen voor schade aan de gezondheid geven, is er sprake van een mogelijk verhoogd risisco.

Het Kennisbericht ‘Wetenschappelijke onderzoeksmethoden’ kunt u hier downloaden:

Download PDF