Zijn er wettelijke eisen voor de sterkte van magneetvelden van het elektriciteitsnetwerk?

Om mensen te beschermen tegen mogelijke effecten van elektromagnetische velden, zijn blootstellingslimieten vastgesteld. Deze geven aan tot welke sterkte een elektromagnetisch veld als veilig wordt beschouwd. Blootstellingslimieten worden gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en opgesteld door de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP). De Europese Unie heeft de adviezen van ICNIRP in 1999 overgenomen in een aanbeveling. Nederland volgt deze aanbeveling.

Voor magneetvelden met een frequentie van 50 hertz bedraagt de blootstellingslimiet voor het algemene publiek 100 microtesla.
Zolang de sterkte van het magneetveld onder deze blootstellingslimiet blijft, zijn volgens de huidige wetenschappelijke inzichten geen bewezen gezondheidseffecten te verwachten.

Het gaat dus niet om een wettelijke norm, maar om een beleidsmatige aanbeveling. Deze blootstellingslimieten gelden op openbare plekken, zoals op straat, in speeltuinen of in openbare gebouwen. De elektromagnetische velden van het elektriciteitsnet zijn op deze plekken overal lager dan de limieten.

Naast de blootstellingslimieten hanteert de Nederlandse rijksoverheid een voorzorgbeleid voor magneetvelden bij elektriciteitsvoorzieningen. Dit beleid is erop gericht om langdurige blootstelling aan magneetvelden van elektriciteitsinfrastructuur, voor zover redelijkerwijs mogelijk, te beperken.

Het voorzorgbeleid schrijft voor dat netbeheerders waar mogelijk technische maatregelen (bronmaatregelen) treffen bij:
• bovengrondse hoogspanningslijnen
• ondergrondse hoogspanningskabels
• hoogspanningsstations
• opstijgpunten (tussen bovengrondse lijnen en ondergrondse kabels)
• transformatorhuisjes.

Deze maatregelen worden toegepast bij de aanleg van nieuwe netcomponenten en bij wijzigingen aan bestaande netcomponenten. Daarmee wordt de blootstelling van omwonenden aan magneetvelden zo veel mogelijk beperkt. Voor nieuwe bovengrondse hoogspanningslijnen geldt naast bronmaatregelen ook een magneetveldzone (een afstandsmaatregel). Voor ondergrondse hoogspanningskabels, hoogspanningsstations en transformatorhuisjes gelden alleen bronmaatregelen; hiervoor is geen afstandsmaatregel van toepassing.

Voor werknemers, bijvoorbeeld in hoogspanningsstations en elektriciteitscentrales, gelden wél wettelijke limieten voor blootstelling aan elektromagnetische velden. Deze zijn vastgelegd in Arbowetgeving. De precieze regels staan in artikelen 6.12h tot en met 6.12o van het Arbeidsomstandighedenbesluit.  

• Wie is waar verantwoordelijk voor?